Günlük rutininize eklediğiniz o masum görünen içecekler aslında vücutta sessiz bir süreci tetikliyor. Bu sürecin merkezinde ise oksalat yer alıyor. Beslenme ve nefroloji uzmanları, oksalatın vücutta kalsiyumla birleşerek kristaller oluşturduğunu ve bu kristallerin zamanla böbrek taşına dönüştüğünü söylüyor.
Uzman diyetisyenler, sosyal medyada popülerleşen “yeşil içecek” akımına dikkat çekiyor. Çiğ ıspanakla hazırlanan smoothie tarifleri ilk bakışta oldukça sağlıklı görünüyor. Ancak içerdiği yüksek oksalat nedeniyle bu içeceklerin her gün tüketilmesi önerilmiyor. Diyetisyenler, “Her gün aynı içerikle hazırlanan yoğun yeşil smoothie alışkanlığı, özellikle böbrek taşı geçmişi olan kişiler için risk oluşturur” diye belirtiyor.
Benzer bir durum pancar bazlı içecekler için de geçerli. Antioksidan açısından zengin olduğu için tercih edilen pancar, aynı zamanda oksalat bakımından güçlü bir kaynak. Uzmanlar, “Pancar sağlıklıdır ama her gün litrelerce tüketmek farklı bir durumdur” diyerek dozun önemine vurgu yapıyor.
Günlük hayatın vazgeçilmezi olan siyah çay da bu listenin dışında değil. Özellikle Türkiye’de gün boyu tüketilen çayın miktarı çoğu zaman fark edilmeden artıyor. Nefroloji uzmanları, günde beş bardaktan fazla çay tüketen ve yeterli su içmeyen kişilerde böbrek taşı riskinin belirgin şekilde yükseldiğini ifade ediyor.
Son dönemde popülerleşen badem sütü de dikkat çeken bir diğer içecek. Laktoz intoleransı olanlar ya da daha hafif bir alternatif arayanlar için cazip bir seçenek gibi görünse de bademin doğal olarak yüksek oksalat içerdiği biliniyor. Beslenme uzmanları, “Badem sütü sağlıklı bir alternatif olabilir ancak her gün ve yüksek miktarda tüketilmesi bazı kişiler için risklidir” açıklamasında bulunuyor.
Bağışıklığı güçlendirdiği düşüncesiyle tüketilen C vitamini destekli içecekler de masum değil. Uzmanlar, yüksek dozda alınan C vitamininin vücutta oksalata dönüştüğünü ve bunun böbrek taşı oluşumunu tetikleyebileceğini söylüyor. “Takviye ürünler bilinçsiz kullanıldığında faydadan çok zarar getirebilir” uyarısı bu noktada sık sık dile getiriliyor.
Özellikle yüksek oksalatlı beslenme ile böbrek taşı oluşumu arasında güçlü bir ilişki olduğu bilimsel olarak ortaya konmuş durumda. Nefroloji alanında çalışan uzmanlar, bu durumun tek bir besine bağlı olmadığını ancak alışkanlık haline gelen tüketimlerin riski katladığını belirtiyor. Peki çözüm ne?
Uzmanlara göre yasaklar değil denge önemli. Her gün aynı içeceği tüketmek yerine çeşitlilik sağlamak, riski önemli ölçüde azaltıyor. Ayrıca oksalat içeren besinlerin kalsiyumla birlikte tüketilmesi de öneriliyor.